Cách đọc nhãn và phân biệt thực phẩm bảo vệ sức khỏe với thuốc

Người viết: Dược sĩ Đỗ Việt Hà · Ngày đăng: 10/11/2026

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe không phải là thuốc và không thay thế thuốc chữa bệnh. Cách nhanh nhất để phân biệt là nhìn nhãn: thực phẩm bảo vệ sức khỏe phải ghi rõ cụm từ "Thực phẩm bảo vệ sức khỏe" kèm dòng cảnh báo, còn thuốc có số đăng ký do Cục Quản lý Dược cấp.

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe và thuốc khác nhau thế nào?

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe (người tiêu dùng thường gọi là thực phẩm chức năng) dùng để bổ sung vào chế độ ăn hằng ngày, hỗ trợ duy trì và tăng cường sức khỏe. Thuốc dùng để phòng bệnh, chẩn đoán, chữa bệnh hoặc điều chỉnh chức năng cơ thể, và được quản lý chặt hơn.

Hai nhóm sản phẩm này do hai cơ quan khác nhau của Bộ Y tế quản lý, nên thông tin trên bao bì cũng khác nhau.

5 thông tin trên nhãn thực phẩm bảo vệ sức khỏe

Theo hướng dẫn của Cục An toàn thực phẩm, khi mua thực phẩm bảo vệ sức khỏe, bạn nên kiểm tra năm nhóm thông tin sau trên nhãn (với hàng nhập khẩu là nhãn phụ tiếng Việt).

1. Cụm từ "Thực phẩm bảo vệ sức khỏe"

Cụm từ này cho biết sản phẩm thuộc nhóm thực phẩm, không phải thuốc. Sản phẩm bán như thực phẩm chức năng mà không ghi cụm từ này là dấu hiệu cần cẩn trọng.

2. Dòng cảnh báo "không phải là thuốc"

Nhãn phải có dòng: "Thực phẩm này không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh". Đây là lời nhắc rằng sản phẩm chỉ hỗ trợ, không dùng thay thuốc đang điều trị.

3. Số tiếp nhận đăng ký bản công bố

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe phải có Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm thì mới được lưu thông. Nếu sản phẩm có quảng cáo, nhãn có thể ghi thêm số xác nhận nội dung quảng cáo.

4. Công dụng, đối tượng và cách dùng

Nhãn ghi công dụng, đối tượng sử dụng, cách dùng và khuyến cáo về nguy cơ (nếu có). Công dụng của thực phẩm bảo vệ sức khỏe thường được viết theo dạng "hỗ trợ" hoặc "giúp", không khẳng định chữa khỏi bệnh.

5. Thành phần, hạn dùng và nơi chịu trách nhiệm

Kiểm tra tên sản phẩm, thành phần và hàm lượng từng thành phần, khối lượng tịnh, ngày sản xuất, hạn sử dụng, cách bảo quản, cùng tên và địa chỉ của thương nhân chịu trách nhiệm và cơ sở sản xuất.

Nhận biết thuốc qua bao bì

Thuốc lưu hành tại Việt Nam có số đăng ký do Cục Quản lý Dược cấp. Số này thường in ở mặt bên, mặt sau hộp hoặc trên tem phụ, sau chữ "SĐK", và thường bắt đầu bằng các ký hiệu như VD-, VN-, VS-, GC- hoặc QLSP-.

Hộp thuốc luôn kèm tờ hướng dẫn sử dụng, ghi chỉ định, chống chỉ định, liều dùng và tác dụng không mong muốn. Thuốc kê đơn có ký hiệu "Rx" và chỉ được mua khi có đơn của bác sĩ.

Tra cứu sản phẩm trên trang của Bộ Y tế

Bạn có thể tự kiểm tra một sản phẩm có được phép lưu hành hay không:

• Với thuốc: vào dichvucong.dav.gov.vn/congbothuoc, nhập số đăng ký, rồi so sánh tên thuốc, dạng bào chế, hoạt chất, hàm lượng và nhà sản xuất với hộp thuốc đang cầm.
• Với thực phẩm bảo vệ sức khỏe: tra cứu thông tin công bố và quảng cáo trên vfa.gov.vn, dichvucong.moh.gov.vn hoặc congkhaiyte.moh.gov.vn.

Nếu không tìm thấy kết quả, hoặc thông tin không khớp với bao bì, bạn không nên mua và nên hỏi ý kiến dược sĩ.

Dấu hiệu quảng cáo cần cảnh giác

Cục An toàn thực phẩm lưu ý ba dấu hiệu thường gặp ở quảng cáo thực phẩm chức năng vi phạm trên mạng xã hội:

• Khẳng định dùng sản phẩm sẽ khỏi bệnh.
• Có hình ảnh bác sĩ hoặc nhân viên y tế giới thiệu sản phẩm.
• Thiếu dòng cảnh báo sản phẩm không phải là thuốc, không thay thế thuốc chữa bệnh.

Lưu ý khi sử dụng

• Không tự ý ngừng hoặc giảm thuốc bác sĩ đã kê để thay bằng thực phẩm bảo vệ sức khỏe.
• Nếu đang dùng thuốc điều trị, hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng thêm thực phẩm bảo vệ sức khỏe.
• Phụ nữ có thai, đang cho con bú và trẻ em cần đọc kỹ đối tượng sử dụng trên nhãn.
• Dùng đúng liều ghi trên nhãn; dùng nhiều hơn không giúp tốt hơn.

Khi có dấu hiệu bất thường về sức khỏe, hãy đến cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời.

Câu hỏi thường gặp

Thực phẩm chức năng và thực phẩm bảo vệ sức khỏe có giống nhau không?

"Thực phẩm chức năng" là cách gọi quen thuộc. Trên nhãn, sản phẩm phải ghi đúng tên nhóm, ví dụ "Thực phẩm bảo vệ sức khỏe".

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe có dùng thay thuốc được không?

Không. Thực phẩm bảo vệ sức khỏe chỉ bổ sung cho chế độ ăn và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.

Làm sao biết một sản phẩm đã được phép lưu hành?

Tra số đăng ký (với thuốc) hoặc số tiếp nhận đăng ký bản công bố (với thực phẩm bảo vệ sức khỏe) trên các trang của Bộ Y tế nêu ở trên.

Tài liệu tham khảo

1. Bộ Y tế hướng dẫn người dân mua và sử dụng thực phẩm chức năng đảm bảo chất lượng – Luật sư Việt Nam, 23/04/2025
2. Bộ Y tế hướng dẫn cách tra cứu thuốc được cấp phép lưu hành – Luật sư Việt Nam, 22/04/2025
3. Nghị định 15/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ.